Tag: accepteren

Zo nu en dan denk ik aan de dood

Niet dat ik er bewust voor ga zitten. Het komt gewoon voorbij en dan blijf ik er even bij stilstaan. Ik vind de dood een boeiend onderwerp. Omdat het zo bij het leven hoort.

Van de ene kant is het simpel: ieder levend wezen dat ooit is geboren, gaat daarbij automatisch ooit dood. Van de andere kant is het ingewikkeld: want hoe ziet de dood er eigenlijk uit en wat kunnen we er nou echt van verwachten?

In mijn vroege jeugd vond ik een keer een dode vogel. Nog helemaal intact, alleen zat er geen leven meer in. Het was stijf en hard. Dat fascineerde me. In een servetje in mijn jaszak nam ik de vogel mee naar huis. Ik stopte het in een doosje. En soms haalde ik het eruit en legde ik het op de vensterbank met mijn raam open. Geen idee waarom ik dat deed. Misschien dat ik op die jonge leeftijd al iets probeerde te begrijpen van de dood. En daarmee het leven. Na een paar dagen vond mijn moeder het doosje, schrok zich te pletter en haalde alles weg.

Toen ik studeerde vertelde iemand die ik kende van de middelbare school me dat iemand van die school ziek was geworden. Dat was een hele tijd geleden en ik hoorde het toen pas. Dit was voor het internet en mobieltjes-tijdperk. Met die persoon ging het inmiddels weer prima, maar ik bedacht me ineens dat iemand ook dood kan zijn zonder dat je dat weet. In je eigen hoofd leeft die ander dus nog gewoon. Ergens in die periode ging ik er eens goed voor zitten. Bedacht hoe het zou zijn als ik nu ineens dood zou gaan, wie dat allemaal moest weten, wat voor muziek ik op mijn begrafenis wilde hebben, wat voor bloemen. Dat was enorm intens, om me dat allemaal voor te stellen. Het voelde ook goed. Bevrijdend. Pas jaren later realiseerde ik me dat ik veel meer in het leven ben gaan staan door stil te staan bij het feit dat ook ik ooit dood ga.

Van toen tot nu ben ik er vaak mee bezig. Soms volop. Soms zijdelings. Heb boeken gelezen over dingen als doodgaan, bijna-dood ervaringen, engelen, levensenergie, zielen, hospice zorg, palliatieve zorg, Boeddhisme. Fictie en non-fictie. Ben vrijwilliger geweest in een hospice.

Een vriend van mij overleed ineens toen ik 27 was. Echt uit het niets. Dat heeft heel veel indruk gemaakt. Ik denk weleens dat zijn dood er zeker aan heeft bijdragen dat ik zoveel mogelijk mijn hart wil volgen in dit leven.

Bijna vier jaar geleden overleed mijn vader, zeven maanden nadat we hadden gehoord dat hij ongeneeslijk ziek was. Ik vind nog steeds dat hij minstens 150 had moeten worden, maar ik kan ook niet ontkennen hoe mooi en intens die laatste maanden waren. Met de dood in het vooruitzicht kunnen er bijzondere dingen gebeuren, als je daarvoor openstaat. Dat stond hij. Dat stonden wij. Lees ook de Ode aan mijn vader.

Een jaar later overleed mijn liefste tante. Voor haar schreef ik Ode aan mijn tante. Het cliche is gewoon waar: zodra je weet dat iemands einde in zicht is, wordt de tijd samen kostbaarder. Omdat je je beseft dat het eindig is. Op een dag wist zij dat het einde nabij was en ik had het grote geluk om haar even alleen te treffen, tussen al het bezoek door dat zij die dag kreeg. Net voordat ik naar huis ging, bedankte zij me voor alle momenten die we samen in ons leven gedeeld hadden. Zij wist en accepteerde dat het leven voor haar bijna ophield. En daardoor kon zij dit alles zo zeggen. Ik vind het nog steeds zo bijzonder, ontroerend en krachtig.

Afgelopen zomer is een vriendin van me overleden. Verkeersongeluk. Ik woonde toen in Ierland en weet nog dat ik verbaasd werd toen een anderen vriendin me belde. Al toen ze haar naam zei, realiseerde ik me dat er iets was gebeurd. Als iemand overlijdt terwijl je daar even niet woont, voelt dat extra vervreemdend.

Eind vorig jaar heb ik deelgenomen aan een retraite ‘ Facing Loss, Healing Grief’, in Dzogchen Beara in Ierland. Alle deelnemers hadden een naaste verloren. Familie en geliefden waren ziek geweest, door toedoen van anderen omgekomen, slachtoffer van geweld of stilletjes heengegaan. Het verdriet en de pijn van sommigen leek te groot om ooit overheen te komen. En toch.. door al het samen delen, de verschillende oefeningen en meditaties en het hele weekend zo openlijk over de dood te praten, kwam er bij iedereen wat ruimte. Magisch en bijzonder om bij te zijn. Hoopvol ook.

De dood is nu eenmaal onderdeel van leven. En hoe meer mensen dat idee omarmen, hoe meer ruimte er is om liefdevoller en bewuster in het leven te staan.

“Whether we consider ourselves to atheists, Jews, Christians, Muslims, Hindus, or Buddhists, whether we believe in rebirth or not, what is most important is that we develop a “good heart”, by taming our selfish aspects and training ourselves constantly to express compassion, love and forgiveness to others.
Developing such a good heart throughout life enables us to heal our relationships with others, bring peace into this troubled world, and meet death without fear.”
Christine Longaker – Facing death and finding hope

Boekentips:
Dit zijn allemaal boeken die voor mij in dit rijtje passen. Op volgorde van wanneer ik ze gelezen heb. Kijk eens welke namen en titels jou aanspreken. Zelf lees ik overigens veel in het Engels, maar de meeste boeken zijn ook in het Nederlands te lezen.

  • Alice Sebold – The lovely Bones
  • Kevin Brockmeier – The brief history of the dead
  • Gabrielle Zevin – Ergens
  • Eckhart Tolle – De kracht van het nu
  • Neale Donald Walsch – Een ongewoon gesprek met God
  • Marie-Claire van der Bruggen – Het sprookje van de dood
  • Marianne Williamson  – Terugkeer naar liefde
  • Hermann Hesse – Siddharta
  • Mitch Albom – Mijn dinsdagen met Morrie
  • Sogyal Rinpoche – Het Tibetaanse boek van leven en sterven
  • Lorna Byrne – Engelen in mijn haar
  • Barbara Stok – Over de levensgenieter die haar angst voor de dood wil verdrijven (stripboek)
  • Dr. Jill Bolte Taylor – Onverwacht inzicht
  • Mike Dooley – The top ten things dead people want to tell you
  • Pim van Lommel – Eindeloos bewustzijn
  • Elisabeth Kübler-Ross – Dood. Het laatste stadium van innerlijke groei
  • Caroline Myss – Anatomie van de ziel
  • Jasper Enklaar – Terminus. Dr. Ben Zylicz en de kunst van het sterven
  • Howard Storm – My descent into death
  • Christine Longaker – Facing death and finding hope

 

Moeite met veranderingen? Accepteer het weer

Ik merk vaak dat veel mensen moeite hebben met veranderingen. Alle soorten veranderingen. Alles wat anders loopt dan gehoopt of verwacht of gepland of bedacht.

Je baan houdt op. De trein heeft vertraging. Een postpakketje komt een dag later. In plaats van de voorspelde zon is er regen. Een event waarvoor je je maanden geleden hebt opgegeven gaat niet door. Je wordt ziek. Een afspraak wordt verzet. Visite kan op het laatste moment niet meer komen. Je moet je route aanpassen vanwege wegwerkwerkzaamheden. Iemand zegt nee, terwijl je hoopte op ja. Iemand vraagt je ergens niet voor, terwijl je daar wel vanuit ging.Er overlijdt een naaste. Het eten in je favoriete restaurant is op een avond minder lekker als gewoonlijk. Een opdracht gaat niet door. Het is veel drukker op de weg dan je dacht. Een goede vriend gaat 100 kilometer verderop wonen.

Moeite hebben met de verandering wordt meestal als erger ervaren, als het een zogenoemde nadelige verandering is. Er zijn echter ook mensen die moeite hebben met alle veranderingen, ongedacht of het ‘beter’ of ‘slechter’ is.

Maar weet je wat het is: het heeft meestal helemaal geen zin om je druk te maken over veranderingen. Het enige dat vaststaat is dat we allemaal worden geboren en doodgaan. De rest bestaat uit veranderingen. Leven is verandering. De hele natuur (en wij mensen dus ook) bestaat omdat er veranderingen zijn. Alles ontstaat, groeit en sterft af. Zonder veranderingen geen leven.

(Maar echt. Sta daar eens even goed bij stil.)

Als modern mens kunnen we soms het gevoel hebben dat we van alles onder controle hebben. We hebben de tijd ooit bedacht, seizoenen vastgesteld, een week en dagen bedacht, huizen gebouwd, vervoermiddelen uitgevonden, een postsysteem, internet, regels en wetten opgesteld, de taal, computers gemaakt, excelsheets vormgegeven. We hebben veel onder controle. En dat is best handig gedaan. En blijkt nuttig.

Het enige ‘gevaar’ is, dat we soms lijken te zijn vergeten dat we niet alles onder controle kunnen hebben. En boos worden op buienradar als het weer verkeerd voorspeld is. Of boos op anderen, als iets niet loopt zoals we hadden bedacht.

Het leven bestaat echter uit veranderingen. Punt.

Probeer dus niet om veranderingen te stoppen. Dat lukt je niet. Je helpt jezelf het beste als je leert om anders met veranderingen om te gaan. Om te accepteren wat er is.

En als je jezelf daarin wil oefenen, heb ik een tip: begin met het weer. Kijk of je jezelf kan aanleren om dat te accepteren zoals het komt. Iedere dag opnieuw. Ieder moment opnieuw. Soms is er zon. Dan weer regen. Wind. Sneeuw. Het maakt niet uit wat je verwacht had. Of wat er voorspeld is. Het weer komt zoals het komt.

Wil je beter met veranderingen leren omgaan? Accepteer dan het weer. Begin daar. Oefen erin. En ervaar over een paar uren, dagen of maanden hoe je ook op andere gebieden leert om alles makkelijker te accepteren zoals het komt.

Lees ook:
– een van mijn eerdere blogs: Wil je iets veranderen? Verander dan iets!
korte recensie van het boek ‘Als alles verandert, verander dan alles.’

Mogelijk gemaakt door WordPress & Thema gemaakt door Anders Norén