Tag: afscheid

Zo nu en dan denk ik aan de dood

Niet dat ik er bewust voor ga zitten. Het komt gewoon voorbij en dan blijf ik er even bij stilstaan. Ik vind de dood een boeiend onderwerp. Omdat het zo bij het leven hoort.

Van de ene kant is het simpel: ieder levend wezen dat ooit is geboren, gaat daarbij automatisch ooit dood. Van de andere kant is het ingewikkeld: want hoe ziet de dood er eigenlijk uit en wat kunnen we er nou echt van verwachten?

Meer lezen

Ode aan mijn tante

Gisteren hebben we afscheid genomen van mijn tante. Niet zomaar een tante: mijn liefste tante. Een mooi, verdrietig, warm, liefdevol en persoonlijk afscheid. Van de tante die is vervlochten met mijn jeugd en mijn leven.

De boerderij waar zij en haar man woonden, was de boerderij waar zij met haar zus en broer (mijn vader) is opgegroeid. Nadat mijn opa is overleden, is mijn tante daar weer gaan wonen, samen met haar man. Mijn oma en mijn vader zijn er blijven wonen. Mijn vader was nog te jong om op zichzelf te gaan wonen. Hij hoorde bij het gezin en heeft de drie oudste kinderen van mijn tante en oom zien opgroeien. Nadat mijn vader getrouwd was en met mijn moeder ging wonen, bleef hij er kind aan huis. En daardoor is de boerderij ook een tweede thuis geworden voor mij en mijn zus.

We hebben er zoveel mooie herinneringen. We kwamen in onze jeugd heel vaak langs om er te spelen, over te blijven tussen de middag en te logeren. Inmiddels hadden ze een vierde kind, een nakomeling, die was iets jonger dan mij en mijn zus. Met hem en soms ook mijn nichten en andere neef hebben we volop hutten gebouwd, door de weilanden gestruind en spelletjes gedaan. En tussen al het spelen door stond onze tante altijd voor ons klaar met limonade, wat lekkers en oprechte aandacht. En hier en daar een pleister.

Ze zette ons voor de kachel met een bord brinta met verse melk, als we ’s ochtends vroeg onze oom hadden geholpen met het van stal halen van de koeien. En ze hield zo veel van dieren en die liefde bracht ze aan ons over. We kregen vaak een konijntje, katje of kuikentje in onze hadden. Mochten volop aaien, voelen en mee verzorgen. Ze legde alles geduldig uit. Ze gaf de liefde voor dieren en de natuur aan ons mee. Vriendjes en vriendinnetjes waren ook altijd welkom. Het was een fijne plek om te zijn en zij een lieve en hartelijke tante, waar iedereen zich welkom voelde.

Zoveel drukte en toch voelde ik me altijd heel erg gezien. Vanaf dat ik een bril kreeg, keek ze me soms even goed aan, merkte op dat mijn bril vettig was en maakte deze voor me schoon, vol aandacht, onder de kraam. Daardoor voelde ik me altijd heel speciaal. Zoals ze iedereen het gevoel gaf dat ze heel speciaal waren. Heel bijzonder.

Een tijd lang zagen zij en ik elkaar wat minder. Zij was vol aandacht voor kinderen en kleinkinderen. Ik bezig met mijn eigen leven. Zoals dat gaat. De laatste jaren hadden we weer meer contact. Een ander contact. We namen de tijd om met elkaar te praten. Ik genoot ervan om samen oude foto’s te kijken en naar haar verhalen over vroeger te luisteren: over de jeugd van haar, pap en mijn andere tante. Over mijn oma. Mijn opa die ik niet gekend heb. De geschiedenis van de familie. Die verhalen ga ik missen.

Want je bent nu niet meer hier.

Net nadat we wisten dat mijn vader ongeneeslijk ziek was, werd bekend dat ook jij ongeneeslijk ziek was. Jij hebt je eigen strijd gehad. Tussen al het ziek zijn heb je zoveel mogelijk genoten van je kinderen, kleinkinderen, verdere familie en alle andere mensen in je leven. We hebben allemaal nog meer fijne herinneringen gemaakt.

Eind vorige week was duidelijk dat je nu écht de allerlaatste fase was in gegaan. Je had voor iedereen die kwam nog een persoonlijk woordje en persoonlijke aandacht. Zoals we je kennen. Ik was afgelopen vrijdag bij jou en we hebben samen afscheid genomen van elkaar. Dat was zo mooi en bijzonder, om elkaar te bedanken. Je vroeg aan me: “blijf je aan me denken?”. Natuurlijk, hoe kan ik jou ooit vergeten!

Als ik aan jou denk, denk ik aan de boerderij, aan buiten spelen, logeren, dieren, een aai over mijn bol, een knuffel en vele mooie verhalen.Door jou voelde ik me gezien en bij jou voelde ik me thuis. Dat gevoel zal ik nooit vergeten. Dankjewel daarvoor!

Lees ook:
Ode aan mijn vader

Ode aan mijn vader

He pap,

Hoe fijn is het om jouw dochter te zijn! Door jou kan ik zijn wie ik ben. Had en heb ik het vertrouwen om mijn eigen weg te volgen.

Jij dacht nooit dat je ergens alles al van wist. Daardoor bleef je altijd open en bereid om te leren. Heel bescheiden. Soms op het onrealistische af.

Zo hadden we het pas thuis nog over muziek en reageerde je ergens op met ‘maar ik ben geen muzikant’. Jij, geen muzikant? Zolang ik me kan herinneren staan er instrumenten in ons huis. Je speelde altijd in een bandje. We waren altijd omringd met muziek.
Pap, jij was een echte muzikant. Jouw liefde voor muziek neem ik verder mee de wereld in.

Wat ik ook tekenend voor jou vind, is dat je mensen in hun waarde laat. Zo had ik als beginnend student een tijdje knalrood haar. Net een stoplicht. Jij vond dat niet echt mooi, maar vond het wel mooi dat ik dat gewoon had gedaan. Toen iemand tegen je zei: ”Maar zoiets kan je toch niet toelaten als vader”, antwoorde jij:” Tja, zij is degene die ermee over straat moet lopen.”

 Ik had altijd veel vragen over van alles en daar hadden we mooie gesprekken over. Samen tijdens de afwas. Of als je bij mij weer eens aan het klussen was.

Eind vorig jaar hoorden we dat je ernstig ziek was. Vanaf toen werden deze gesprekken nog intenser. En kregen ze een andere laag. Je was niet bang voor de dood en mede daardoor konden we het overal over hebben. Met openheid, humor, verbazing en verwondering. 

Zo was je verwonderd door alle lieve kaarten en bezoeken van mensen tijdens de afgelopen maanden. Je had geen idee dat je op zoveel mensen indruk had gemaakt. Zo’n mooi cadeau voor jou, om dat in leven mee te krijgen.

Toen ik begin vorige week thuis kwam, was duidelijk dat je in de allerlaatste fase van het leven zat. Je was er wel. En je was er niet. Gelukkig heb ik het gevoel dat wij alles bepraat hebben wat we nog wilden zeggen.

Het ziek zijn op zich vond je niet zo erg. Zodra er iets veranderde in je lichaam, paste jij je aan, zodat je daarna weer verder kon met je dingen. Met je leven. Jij hebt zo tot de laatste dag volop van je leven genoten.

Alleen die laatste fase, daar keek je tegenop.  Daar had je geen zin in. Het verbaasde me dan ook niet echt dat je midden in de nacht, terwijl ik aan het waken was bij jou, jij ineens, heel kalm, stopte met ademen. Geen angst. Geen strijd. Je lichaam was op.

Groots zijn zonder te schreeuwen. Zo was je. En zo ging je.

Ze zeggen dat je voortleeft zolang mensen het over je hebben. Door alle kaarten, gesprekken en berichten die wij de afgelopen maanden, en afgelopen week, hebben gekregen, weet ik zeker dat jij nog lang blijft voortleven.

Dag lieve pap,
daar ga je dan, op weg naar het onbekende.

Ik ga verder de wereld in.
Je kalmte, liefde, rust, vertrouwen en humor zal ik altijd met me meenemen.

You can read the English version here.

Lees ook:
Leef zo dat je geen spijt hebt van de dingen die je niet hebt gedaan
Want voor je weet is het te laat

Mogelijk gemaakt door WordPress & Thema gemaakt door Anders Norén